แบบ	รูปร่าง	ตัวอย่าง / จุดจำ
AX₂E	งอ	SO₂, O₃; จาก3บริเวณ มุมมักน้อยกว่า120°
AX₃E	พีระมิดฐานสามเหลี่ยม	NH₃, PCl₃, AsCl₃
AX₂E₂	งอ	H₂O, H₂S; จาก4บริเวณ
AX₄E	กระดานหก	SF₄; คู่โดดเดี่ยวอยู่แนวศูนย์สูตร
AX₃E₂	ตัว T	ClF₃, BrF₃; คู่โดดเดี่ยวสองตำแหน่งศูนย์สูตร
AX₂E₃	เส้นตรง	XeF₂, I₃⁻; คู่โดดเดี่ยวครบศูนย์สูตร3
AX₅E	พีระมิดฐานสี่เหลี่ยม	BrF₅, XeOF₄
AX₄E₂	สี่เหลี่ยมแบนราบ	XeF₄; คู่โดดเดี่ยวตรงข้ามกัน

5บริเวณมีตำแหน่งแกนกับศูนย์สูตรไม่เหมือนกัน คู่โดดเดี่ยวเลือกศูนย์สูตรเพื่อลดการพบกันที่90° ส่วน6บริเวณ คู่โดดเดี่ยวสองคู่มักตรงข้ามกันเพื่อลดแรงผลัก

สามเหลี่ยมแบนราบกับทรงสี่หน้าที่มีคู่โดดเดี่ยว

A=อะตอมกลาง X=อะตอมปลาย ••=บริเวณคู่โดดเดี่ยว ภาพฉายเรขาคณิตอุดมคติ ไม่แสดงการบีบมุมจริง เส้นประคือแนวที่ลึกไปด้านหลัง

5 บริเวณ: คู่โดดเดี่ยวเลือกศูนย์สูตร

A=อะตอมกลาง X=อะตอมปลาย ••=บริเวณคู่โดดเดี่ยว ภาพฉายเรขาคณิตอุดมคติ ไม่แสดงการบีบมุมจริง เส้นประคือแนวที่ลึกไปด้านหลัง

เส้นตรงได้แม้มีคู่โดดเดี่ยว และแบบ6บริเวณ

A=อะตอมกลาง X=อะตอมปลาย ••=บริเวณคู่โดดเดี่ยว ภาพฉายเรขาคณิตอุดมคติ ไม่แสดงการบีบมุมจริง เส้นประคือแนวที่ลึกไปด้านหลัง

6 บริเวณ: เหลือฐานสี่เหลี่ยม

A=อะตอมกลาง X=อะตอมปลาย ••=บริเวณคู่โดดเดี่ยว ภาพฉายเรขาคณิตอุดมคติ ไม่แสดงการบีบมุมจริง เส้นประคือแนวที่ลึกไปด้านหลัง

โมเลกุลหลายศูนย์กลางต้องบอกรูปร่างรอบอะตอมที่ถาม: C₂H₂ รอบCแต่ละตัวเป็นเส้นตรง; C₂H₄ รอบCเป็นสามเหลี่ยมแบนราบ; CH₃Cl รอบCทรงสี่หน้า; SOCl₂ รอบSแบบ AX₃E; N₂O เส้นตรง ใน PCl₅ อย่าตอบมุมเดียว เพราะมีทั้ง90,120,180°

XeCl₂F₂ แบบสี่เหลี่ยมแบนราบมีการจัด cis/trans ได้ รูปร่างชื่อเดียวไม่บอกตำแหน่งลิแกนด์ครบ จึงต้องระบุไอโซเมอร์ก่อนตัดสินการหักล้างขั้ว

เพิ่มจาก เคมีม4-2.pdf หน้า 21–22

คำถามเปรียบเทียบมุม AsF₃/AsH₃ หรือชุดH₂O,H₂S,H₂Se,SeF₂,SeCl₂,SeBr₂ ต้องดูทั้งอะตอมกลาง ออร์บิทัล ขนาด และการกระจายe แนวจำจากENในหน้า22เป็นแนวโน้มจำกัด ไม่ใช่สูตรสากล ถ้าโจทย์ต้องการเรียงทุกตัวอย่างแม่นยำต้องให้ข้อมูลมุมหรือใช้ข้อมูลอ้างอิงของสารนั้น ไม่เดาจากENอย่างเดียว

คลังรูปร่างครบ 13 แบบในขอบเขต 2–6 บริเวณ

ภาพชุดนี้แสดงครบ13แบบพื้นฐานในเอกสาร ตั้งแต่AX₂ถึงAX₄E₂ โดยใส่ชื่ออะตอมจริง คู่โดดเดี่ยว และภาพรูปร่างหลังซ่อนคู่โดดเดี่ยวไว้คู่กัน มุมบนภาพฉายไม่ใช่มุมจริงที่ใช้ไม้โปรวัด อ่านค่ามุมจากป้ายกำกับ รูปร่างที่มีคู่โดดเดี่ยวใช้ทิศทางอุดมคติเพื่อให้เห็นตำแหน่งก่อนการบีบมุมจริง

HClซึ่งมี2อะตอมเป็นเส้นตรงโดยไม่ต้องเลือกอะตอมกลางแบบหลายอะตอม ส่วนHCNเป็นเส้นตรงรอบC; CH₂Oเป็นสามเหลี่ยมแบนราบรอบC; I₃⁻เป็นเส้นตรง แต่เป็นไอออนจึงไม่ควรนำการเรียกขั้วของโมเลกุลเป็นกลางไปใช้โดยไม่แยกความหมาย

CO₂ : เส้นตรง

พันธะC=Oเท่ากันสองด้านตรงข้าม ภาพแสดงทิศทางพันธะ ไม่แสดงลำดับพันธะเดี่ยว/คู่ และใช้มุมเรขาคณิตอุดมคติก่อนการบีบจริง ดูค่ามุมจากข้อความ ไม่วัดจากภาพฉาย

BF₃ : สามเหลี่ยมแบนราบ

สามพันธะเท่ากันเรียง120°หักล้าง ภาพแสดงทิศทางพันธะ ไม่แสดงลำดับพันธะเดี่ยว/คู่ และใช้มุมเรขาคณิตอุดมคติก่อนการบีบจริง ดูค่ามุมจากข้อความ ไม่วัดจากภาพฉาย

SO₂ : งอ

รูปงอทำให้ขั้วไม่หักล้าง ภาพแสดงทิศทางพันธะ ไม่แสดงลำดับพันธะเดี่ยว/คู่ และใช้มุมเรขาคณิตอุดมคติก่อนการบีบจริง ดูค่ามุมจากข้อความ ไม่วัดจากภาพฉาย

CH₄ : ทรงสี่หน้า

สี่ปลายเหมือนกันสมมาตร ภาพแสดงทิศทางพันธะ ไม่แสดงลำดับพันธะเดี่ยว/คู่ และใช้มุมเรขาคณิตอุดมคติก่อนการบีบจริง ดูค่ามุมจากข้อความ ไม่วัดจากภาพฉาย

NH₃ : พีระมิดฐานสามเหลี่ยม

รูปพีระมิดมีขั้วสุทธิ ภาพแสดงทิศทางพันธะ ไม่แสดงลำดับพันธะเดี่ยว/คู่ และใช้มุมเรขาคณิตอุดมคติก่อนการบีบจริง ดูค่ามุมจากข้อความ ไม่วัดจากภาพฉาย

H₂O : งอ

สองพันธะO–Hไม่ตรงข้ามกัน ภาพแสดงทิศทางพันธะ ไม่แสดงลำดับพันธะเดี่ยว/คู่ และใช้มุมเรขาคณิตอุดมคติก่อนการบีบจริง ดูค่ามุมจากข้อความ ไม่วัดจากภาพฉาย

PCl₅ : พีระมิดคู่ฐานสามเหลี่ยม

โมเลกุลเดี่ยวอุดมคติหักล้างทั้งแกนและศูนย์สูตร ภาพแสดงทิศทางพันธะ ไม่แสดงลำดับพันธะเดี่ยว/คู่ และใช้มุมเรขาคณิตอุดมคติก่อนการบีบจริง ดูค่ามุมจากข้อความ ไม่วัดจากภาพฉาย

SF₄ : กระดานหก

สี่พันธะไม่กระจายสมมาตรให้หักล้าง ภาพแสดงทิศทางพันธะ ไม่แสดงลำดับพันธะเดี่ยว/คู่ และใช้มุมเรขาคณิตอุดมคติก่อนการบีบจริง ดูค่ามุมจากข้อความ ไม่วัดจากภาพฉาย

ClF₃ : ตัว T

คู่แนวแกนหักล้างโดยประมาณแต่ยังเหลือแนวข้าง ภาพแสดงทิศทางพันธะ ไม่แสดงลำดับพันธะเดี่ยว/คู่ และใช้มุมเรขาคณิตอุดมคติก่อนการบีบจริง ดูค่ามุมจากข้อความ ไม่วัดจากภาพฉาย

XeF₂ : เส้นตรง

คู่โดดเดี่ยวมีได้แต่สองพันธะเท่ากันตรงข้าม ภาพแสดงทิศทางพันธะ ไม่แสดงลำดับพันธะเดี่ยว/คู่ และใช้มุมเรขาคณิตอุดมคติก่อนการบีบจริง ดูค่ามุมจากข้อความ ไม่วัดจากภาพฉาย

SF₆ : ทรงแปดหน้า

หกพันธะเท่ากันหักล้างสามคู่ตรงข้าม ภาพแสดงทิศทางพันธะ ไม่แสดงลำดับพันธะเดี่ยว/คู่ และใช้มุมเรขาคณิตอุดมคติก่อนการบีบจริง ดูค่ามุมจากข้อความ ไม่วัดจากภาพฉาย

BrF₅ : พีระมิดฐานสี่เหลี่ยม

ฐานหักล้างได้แต่ยังมีแนวยอด ภาพแสดงทิศทางพันธะ ไม่แสดงลำดับพันธะเดี่ยว/คู่ และใช้มุมเรขาคณิตอุดมคติก่อนการบีบจริง ดูค่ามุมจากข้อความ ไม่วัดจากภาพฉาย

XeF₄ : สี่เหลี่ยมแบนราบ

สี่ปลายเหมือนกันหักล้างในระนาบ ภาพแสดงทิศทางพันธะ ไม่แสดงลำดับพันธะเดี่ยว/คู่ และใช้มุมเรขาคณิตอุดมคติก่อนการบีบจริง ดูค่ามุมจากข้อความ ไม่วัดจากภาพฉาย